جراحی فک

جراحی فک چیست؟

جراحی فک یا ارتوگناتیک، جراحی‌ای می‌باشد که جهت اصلاح ناهنجاری‌های فکی صورت می‌گیرد. اصطلاح ارتوگناتیک” کلمه‌ی یونانی “orthos” به معنی صاف کردن و “gnathic” به معنی فک می‌باشد؛ بنابراین ارتوگناتیک به معنی صاف کردن فک می‌باشد. امروزه در پزشکی، جراحی فک به ‌منظور صاف کردن و تنظیم مجدد فک انجام می‌شود.

 

جراحی فک

 

چه کسانی به جراحی فک نیاز دارند؟

  •  فک دارای نقص‌های مادرزادی
  • درد مزمن فک یا درد مزمن مفصل فک
  • تنفس غیرارادی از راه دهان و خشک شدن دهان
  • کسانی که در حالت عادی، لب‌هایشان روی‌هم قرار نمی‌گیرد
  • آسیب‌دیدگی فک، در اثر ضربه یا حادثه
  • افراد دارای مشکل اوپن بایت (فاصله‌ی بین دندان‌های بالا و پایین وقتی‌که دهان بسته است)
  • بیرون‌زدگی فک
  • عقب رفتگی فک پایین و چانه
  • تومور فکی
  • عدم تقارن صورت از روبرو و پهلو
  • مشکل در جویدن و گاز زدن غذا
  • آپنه‎ی انسدادی خواب (به‌وسیله خروپف هنگام خواب یا خرناس کشیدن تشخیص داده می‌شود)
  • ساییده شدن بیش ‌از حد دندان‌ها
  • خشک شدن دهان ناشی از تنفس دهانی مزمن

خیلی از افرادی که جراحی فک داشته‌اند، کسانی بوده‌اند که قبل از تشخیص پزشک از مشکل خود آگاهی داشته‌اند، اما از راه‌های درمانی آگاه نبوده‌اند، به همین دلیل وقتی راه درمان به آن‌ها گفته می‌شود دچار سردرگمی می‌شوند و فکر می‌کنند این‌ یک عمل بی‌رحمانه است و فقط باید در شرایط وخیم از این روش‌ها استفاده شود.

 

 

علت عدم هماهنگی در عملکرد و ظاهر فک

فک نیز همانند سایر قسمت‌های بدن، با رشد و نمو عادی فرد کامل می‌شود. اما گاهی ممکن است به دلیل ناهماهنگی‌هایی، فرآیند رشد فک متوقف و یا زودتر از موعد مقرر تکامل یابد و سبب شود عملکرد و ظاهری نامناسب در چهره فرد ایجاد شود. دلایل زیادی ممکن است باعث این عدم هماهنگی شوند که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • رشد نامطلوب ژنتیکی که شایع‌ترین علت می‌باشد.
  • فعالیتی غیرطبیعی از مرکز رشد با دلیلی ناشناخته به‌ عنوان ‌مثال در منطقه ( TMJ مفصل فک) که دقیقا روبروی کانال گوش قرار دارد و باعث اتصال استخوان فک به جمجمه می‌شود.
  • تومور یا آسیب‌های دیگر
  • سابقه‌ی آسیب قبلی

When do we perform jaw surgery?

بیشتر مشکلات فک به دلیل رشد نامطلوب ناشی از ژنتیک هست. به همین دلیل هم اکثر روش‌های درمانی و از جمله جراحی فک به‌ منظور متناسب کردن صورت و بازگشت عملکرد متعادل آن صورت می‌گیرد.

 

 

نحوه انجام جراحی فک

کسی که قصد جراحی فک دارد، حتما باید قبل از جراحی فک، یک دوره‌ی مقدماتی ۹ تا ۱۴ ماهه برای درمان ارتودنسی را پشت سر بگذارد و این دوره درمانی با ارتودنسی، برای موفقیت‌آمیز بودن جراحی فک الزامی می‌باشد؛ بنابراین از مهم‌ترین اقداماتی که افراد باید قبل جراحی فک انجام دهند، انتخاب یک متخصص ارتودنسی خوب می‌باشد. پس از انتخاب پزشک ارتودنتیست موردنظر، برای مشاوره و معاینه قبل از جراحی فک نزد او بروید.

 

در اینجا، ارتودنسی دندان به ‌منظور هماهنگ کردن و ایجاد یک قوس مناسب، طوری که دندان‌ها بتوانند به شکل متناسبی روی یکدیگر قرار گیرند، انجام می‌شود. حتی گاهی ممکن است ارتودنتیست، به دلیل شلوغی دندان‌ها، دندانی را نیز بکشد. ابزارهای ارتودنسی، قبل از جراحی فک برداشته نمی‌شوند و در طول فرآیند جراحی به کمک جراح می‌آیند. همچنین بعد از جراحی فک نیز یک دوره ارتودنسی برای فرد نیاز است و در افراد مختلف متفاوت هست.

How to do jaw surgery

بیمار باید قبل از جراحی فک، با تجویز پزشک، رادیوگرافی‌های فک و دندان، فتوگراف ها و مدل‌های دندانی را تهیه کند و سپس مدارک تهیه‌شده، توسط ارتودنتیست و جراح فک بررسی شوند و طرح درمانی مناسبی برای بیمار تهیه گردد و جراح مورد نظر، قبل از جراحی فک، نمونه عملی که قصد دارد برای بیمار انجام دهد را روی نمونه‌ی از قبل شبیه‌سازی‌شده انجام می‌دهد تا نتیجه‌ی حاصل از آن را ببیند و سپس عمل اصلی را روی فک بیمار انجام دهد. جراحی فک حتما باید در بیمارستان انجام شود و بیمار حدود یک روز پس از جراحی فک، در بیمارستان بستری شود.

 

 

 

دوران بهبودی جراحی فک

امروزه با پیشرفت تکنولوژی، این امکان برای جراحان به وجود آمده است که جراحی فک را از داخل دهان بیمار انجام دهند و به همین دلیل جای هیچ‌گونه زخمی در صورت بیمار ایجاد نشود. در گذشته پس از جراحی فک، به مدت ۷ هفته دندان‌های بیمار را به‌منظور جوش خوردن استخوان‌ها، با سیم می‌بستند به‌ نحوی‌ که بیمار قادر نبود دهان خود را باز کند. و این‌ یکی از بزرگترین مشکلات بیماران پس از جراحی فک بود و باعث ناراحتی بیماران می‌شد. اما امروزه به‌ ندرت از این روش جراحی فک استفاده می‌شود.

روش‌های جراحی فک نوین

روش های جراحی فک نوین: در روش های جراحی فک نوین به‌منظور ثابت نگه‌داشتن فک، از پیچ و پلیت استفاده می‌کنند و بدینوسیله بیماران می‌توانند بلافاصله پس از جراحی فک، فک خود را حرکت دهند و صحبت کنند، خمیازه بکشند و یا سرفه کنند. تنها کاری که در این روش، بعد از جراحی فک از بیمار خواسته می‌شود این است که در رژیم غذایی خود به مدت حداقل ۶ هفته فقط غذاهای نرم و آبکی (مانند پوره‌ی سیب‌زمینی، تخم‌مرغ، نیمرو، سوپ و …)  استفاده کند تا استخوان‌های فک، بدون فشار بهبود یابند.

 

 

از مهم‌ترین اقداماتی که باید بعد از جراحی فک صورت گیرد این است که بیمار همواره باید تحت کنترل جراح فک و ارتودنتیست باشد. چراکه پس از جراحی فک، فک تمایل دارد به حالت قبلی خود بازگردد که باید با این کشش عضلاتی مقابله شود و برای مقابله با این حالت، باید از دستگاه‌های ارتودنسی استفاده شود، ارتودنسی پس از جراحی فک، مرحله آخر درمان ارتوسرجری است و تغییرات جزئی را در موقعیت دندان‌ها ایجاد می‌کند. حدود شش الی نه ماه بعد از جراحی فک، دستگاه ارتودنسی ثابت از دهان خارج می‌شود و پلاک‌های متحرکی در دهان بیمار برای تثبیت وضعیت دندان‌ها قرار داده می‌شود.

 

مراقبت های بعد از عمل کدام اند؟

عمل جراحی فک درد زیادی ندارد اما ممکن است کمی احساس سوزش بعد از عمل داشته باشید که برای تسکین آن پزشک برای شما داروی مسکن تجویز می کند. این احساس سوزش و درد خفیف ممکن است تا چند روز متوالی به طول بیانجامد اما پس از چند هفته کاملا رفع می شود. باید حواستان باشد که زخم بعد عمل دچار عفونت نشود برای جلوگیری از عفونت پزشک برای شما آنتی بیوتیک تجویز میکند.

 

پس از عمل صورت دچار التهاب و تورم می شود و بیمار در صورت احساس کشیدگی می کند، به طوری که باز کردن کامل دهان کمی سخت می شود. هنگام بلعیدن غذا هم ممکن است احساس ناراحتی داشته باشد و عمل بلع را مشکل کند. اما تمام این موارد گذرا هستند و ظرف چند روز بهبود می یابند.

مراقبت های پس از جراحی فک

میزان تورم و کبودی پس از عمل در افراد مختلف متفاوت است. معمولا ۲ تا ۳ روز پس از عمل شرایط کمی بدتر می شود و لی بعد از آن رفته رفته بهتر می شود. می توان برای کاهش التهاب تا چند روز از کمپرس سرد استفاده کرد و هنگام خوابیدن هم به حالت صاف و عمودی به پشت خوابید. معمولا تا دو هفته پس از عمل این تورم از بین می رود اما ممکن است التهاب تا چند ماه در صورت باقی بماند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *